Kapsam
- Mevcut sistem: kondansatör kademelerinin akım ölçümü, reaktif güç rölesi ayarları, kontaktör ve sigortaların durumu.
- Ölçüm: reaktif güç, güç faktörü ve harmonik profili; kademe ihtiyacı, yük değişim hızı ve rezonans riski.
- Tasarım: kademe düzeni (kVAr), harmonik filtreli (reaktörlü) kompanzasyon, hızlı değişen yükler için statik (tristörlü) kompanzasyon, kapasitif aşıma karşı şönt reaktör.
- Devreye alma: röle ayarı ve doğrulama ölçümü; endüktif ve kapasitif oranların kontrolü.
- Günlük takip: Enerji İzleme Portalı'nda endüktif ve kapasitif oranlar OSOS verisiyle her gün güncellenir; sınır aşımı ve sınıra yaklaşma portalda uyarı olarak görünür.
Yöntem ve cihazlar
Tipik bir çalışma haftasını kapsayan Kyoritsu KEW 6315 kaydıyla reaktif güç, güç faktörü ve harmonik profili çıkarılır; kademe büyüklükleri yükün en küçük ve en büyük reaktif ihtiyacına göre seçilir.
Filtre ihtiyacı, ölçülen gerilim ve akım harmonikleri ile rezonans frekansı hesabıyla belirlenir. Kondansatörler şebeke endüktansıyla bir harmonik frekansında rezonansa girerse harmonik akım ve gerilimler büyür, kondansatörler kısa sürede bozulur; reaktörlü kademe bu riski önler.
OSOS saatlik verisi, ölçüm haftası dışındaki ayların reaktif davranışını gösterir; gece ve hafta sonu oluşan kapasitif aşımlar bu veriyle bulunur.
Mevzuat ve standartlar
- TS EN 60831-1, -2AG şönt güç kondansatörleri (kendiliğinden onarılan tip)
- TS EN 61921AG güç faktörü düzeltme bankaları
- TS EN 61439-1, -2AG panoları
- IEEE 519Harmonik sınırları için öneriler
- EPDK tarife uygulamalarıReaktif enerji sınırları ve bedeli
Teslim edilen çıktı
- Ölçüm ve kompanzasyon hesap raporu: reaktif ihtiyaç, kademe düzeni, filtre seçimi, rezonans kontrolü
- Pano tek hat şeması ve malzeme listesi
- Devreye alma sonrası doğrulama ölçümü: cosφ, endüktif ve kapasitif oranlar, THD
- Enerji İzleme Portalı kullanıcılarına günlük reaktif oran takibi ve uyarılar
Sık sorulan sorular
Reaktif enerji bedeli neden çıkar?
Endüktif ya da kapasitif reaktif enerjinin aktif enerjiye oranı sınırı aştığında. En sık nedenler: arızalı ya da yetersiz kademeler, rölenin yanlış ayarı, gece ve hafta sonu düşük yükte devrede kalan kondansatörler (kapasitif aşım) ve harmoniklerden bozulan kondansatörler.
Kapasitif aşım nasıl önlenir?
Düşük yükte devrede kalan sabit kondansatörler ve uzun kablolar kapasitif enerji üretir. Kademe düzeni ve röle ayarı düşük yüke göre düzenlenir; gerekiyorsa şönt reaktör eklenir. Aşımın hangi saatlerde oluştuğu OSOS'un saatlik reaktif verisinden görülür.
Harmonik filtre gerekli mi?
Motor sürücüsü, UPS, LED aydınlatma ve şarj ünitesi gibi yüklerin payı yüksekse ve ölçülen gerilim THD'si yükseliyorsa kondansatörler reaktörlü seçilir. Karar, ölçülen harmonik spektrumuna ve rezonans hesabına göre verilir.